Aldo Soldi, Banca Eticako presidentea
2026ko irailaren 25ean Venezian emandako hitzaldi osoa, Banku Etiko eta Alternatiboen Europako Federazioaren (FEBEA) batzar nagusiko ekitaldien amaiera egunean.
Egun on guztioi.
Banca Etikarentzat benetako plazera izan da topaketa hau FEBEArekin batera hartzea.
Jardunaldi hauek balio handiko hausnarketak uzteaz gain, FEBEAko zuzendaritza batzorde berria, presidente berria eta presidenteorde berria hautatzeko ere balio izan dute. Zuen kudeaketan arrakasta handienak opa dizkizuet: benetan, zuen konpromisoa behar dugu.
Finantza etikoak interes ukaezineko une batean daude, arriskuak eta aukerak nahasten diren unean.
Hazkunde argiko fasean daude, beren onurarako soilik, hau da, akziodunak aberasteko soilik jardungo ez duten finantzen beharra sumatzen delako, komunitateak eraikitzen ahaleginduko direnak, pertsonak eta haien eskubideak erdigunean jarriko dituztenak, ingurumena zainduko dutenak, inklusiboak izango direnak eta bakea eraikitzen lagunduko dutenak baizik.
Finantza etikoek, azken finean, dirua kudeatzeaz gain, munduaren eta giza harremanen ikuspegi bat ere transmititzen dute. Eta orain arte munduaren norabidea zehaztu duen ereduak gizateria osoari ere egin diezaiokeen kaltea erakusten duenean, finantza tradizionalak hondamendiak eraginez ere aberastu direla argi dagoenez, orduan hartzen du indarra printzipio eta balio desberdinei erantzungo dieten finantzen ideiak. Europako finantza etiko eta alternatiboen komunitateak frogatu du hori posible dela eta ez garela azken muturreko talde bat: garapen-eredu desberdin bat modu eraginkor eta esanguratsuan bultzatzeko gai den sistema sendoa gara.
Herrialde askotan ekonomia sozialaren erreferente nagusi bihurtu gara. Horri laguntzeak gizarte gizatiarragoak eta abegikorragoak eraikitzen dituzten elkarte, kooperatiba eta erakundeak babestea esan nahi du, pertsonak etekinaren aurretik jartzen dituztenak eta munduaz dugun ikuspegia partekatzen dutenak.
Gure gizarteak urgentziaz behar du ekonomia soziala. Europak ere behar du. Horregatik, ezinbestekoa da elkarrizketa arina izatea eta Europako erakundeen babesa izatea, bai erakunde politikoena, bai finantza-erakundeena. Elkarrizketarako gune hori abian da – eta oso ondo bideratuta dago –, eta FEBEAk funtsezko zeregina du arlo horretan. Orain bide hori sendotu behar dugu. Ezarpen eta egitura sendoak dituztenez, finantza etikoek oso mugarri esanguratsuak lor ditzakete kontinenteko herritarrentzat. Dagoeneko badira biderkatu daitezkeen esperientzia arrakastatsuak. Funtsezkoa da Europako erakundeek gizarte-ekonomia gure sistemaren garapen- eta lehiakortasun-faktoretzat hartzen jarraitzea. Izan ere, hori da gure kultura, beste sistema eta kontinente batzuena ez bezalakoa, eta EIB eta EIF bezalako finantza erakundeekiko harremana ez da soilik finantza baliabideen eskuragarritasunera mugatzen, baizik eta laguntza prozesuak abian jartzea eta balio kalkulaezina haztea eskatzen du.
Hasieran arrisku batzuk aipatu ditut, eta gaurkotasun handiko bi nabarmendu nahi nituzke.
Lehena defentsara eta segurtasunera bideratutako finantza-baliabideen inbertsio izugarriak gizarte-ekonomiaren finantzaketa desplazatzen eta murrizten amaitzea, bai Europa mailan, bai estatu mailan. Egia da arlo horretako seinale lasaigarri batzuk jaso ditugula egunotan: Ongi etorri! Mehatxuak nabarmenak baitira.
Bigarren arriskua finantza etikoetatik haratago doa. Estatu Batuetako Gobernuak Europako herritarrei edo erakundeei jarritako zigorrek — bigarren mailako zigor garrantzitsuen beldurrak eraginda — kaltetuekin lan egiten duten bankuen finantza-jarduera geldiaraztea lortzen badute, arazo larri bat izango dugu: finantza-subiranotasunekoa, autonomiakoa eta – agian – baita demokraziakoa ere. Horregatik da beharrezkoa erreakzionatzea!
Bankuak eta elkarteak ari dira erreakzionatzen, baina Europako erakundeek ere erreakzionatu behar dute – zerbait egin dute, baina ez nahikoa –, bai eta erakunde nazionalek ere, horrelako kasuak gertatzen diren lekuetan. Gaia garrantzitsuegia da besoak gurutzatuta geratzeko.
Horregatik guztiagatik, FEBEAk zeregin erabakigarria izango du datozen urteetan: finantza etikoak eta alternatiboak sustatzea, horien ezagutzak bistaratzea, nazioz gaindiko erakundeekin harremanak izatea eta jardunbide egokiak zabaltzea. Era berean, funtsezkoa izango da atxikitako erakundeen arteko elkarrizketa eta aliantza ekonomikoak sustatzea.
Denbora horretan, FEBEAk lan bikaina egin du, bai kanpoan, bai barruan, hiru topaketa-egun hauek erakusten duten bezala.
Eta pertsonalismoen aldekoa ez banaiz ere — uste osoa baitut talde-lanaren balioan —, ez dut amaitu nahi Peruk (Pedro Manuel Sasia) lehendakaritzan eman dituen sei urteetan egindako lan bikaina aitortu gabe. Uzten digun antolaketa oso desberdina da, bere garaian hartu zuena baino nabarmen hobea. Eta egun hauetan bizitzen ari garen giro zoragarria ere — Veneziaren edertasunak lagunduta — hari zor diogu, zalantzarik gabe.
Eskerrik asko
Argazkia: Luca Marcat