El Salto-ko artikulu bat
Kudeatzen duten diruarekin zer egiten duten erakunde gutxik azaltzen dute egungo finantza-sistemaren baitan, eta, ildo horretatik, Fiare Banca Etican gardentasunean, partaidetzan eta eragin sozialean oinarritutako alternatiba bat eraiki dugu. Bost urte daramatzat hemen lanean, eta gutxitan egiten diogu galdera hau geure buruari: zer egiten du nire bankuak nire diruarekin?
Maite Soriano, Fiare Banca Eticako langilea
Uste nuen entitate guztiek gutxi gorabehera berdin funtzionatzen zutela. Dirua hor zegoela, gordeta, eta kito. Jende gehienak ez dio galdera hori egiten bere buruari. Nomina helbideratu, txartelarekin ordaindu eta hipoteka eskatzen da, behar izanez gero. Bankuak gero diru horrekin egiten duena gutxitan jorratzen da.
Bilatzen zutena aurkitzen ez zutenengandik jaio ginen.
Fiare Banca Etica ez zen negozio-plan batetik sortu, behar jakin batetik sortu baizik: 2000. urtearen hasieran, partikular, kooperatiba eta gizarte-erakunde talde batek ohiko bankaren alternatiba bat bilatzen zuen. Eta aurkitu genuen irtenbidea izan zen gure alternatiba eraikitzea.
Gaur egun, bi hamarkada baino gehiago geroago, banku lizentziarekin jarduten dugu Espainian eta Italian, 50.000 bazkide baino gehiago ditugu Europan, eta 1.300 milioi euro inguru kudeatzen ditugu kredituetan.
Zure dirua nora doan dakizunean aldatzen den hori gara.
Edozein finantza-erakundek bezala funtzionatzen dugu: aurrezkia bereganatzen dugu, maileguak ematen ditugu, kontu korronteak eskaintzen ditugu. Operazio bati baietz esan aurretik zer aztertzen dugun da aldea.
Proiektu baten bideragarritasun ekonomikoaz gain, pertsonengan, komunitateetan eta ingurunean duen eragina ebaluatzen dugu. Horrek esan nahi du gordailututako diruak ezin duela arma industria, erregai fosilak eta giza eskubideak urratzen dituzten jarduerak finantzatu. Eta horrek esan nahi du, halaber, ohiko bankuak inoiz eman ez zion mailegu baten zain urteak daramatzan etxebizitza-kooperatiba bat finantza daitekeela.
Fiare Banca Etica da pertsona juridikoei emandako maileguak online argitaratzen dituen munduko banku bakarrenetako bat. Edonork kontsulta dezake. Gehien harritu ninduena dirua zehazki nora zihoan jakitea izan zen.
Zerrenda horren atzean proiektu oso zehatzak daude: beren auzoan eguzki plakak instalatu dituzten energia-komunitateak; beren eraikina eraikitzea lortu duten etxebizitza-kooperatibak; zaurgarritasun-egoeran dauden pertsonei enplegua eman dieten laneratze proiektuak; eta beste inon finantzaketarik aurkituko ez zuketen kultura eta nekazaritza ekologikoko ekimenak. Pablo Renovableren kasuan bezala, Rivas-Vaciamadrideko Pablo Iglesias urbanizazioko auzo-komunitate energetikoa, dagoeneko 500 etxebizitza inguru bildu eta Espainiako eguzki-auzo handiena bihurtu nahi dutena; Sant Feliu de Llobregateko Walden XXI cohousinga, non adineko pertsona talde batek bere eraikin kooperatiboa altxatu duen erabilera lagata; edo Sevillako Bioalverde, hiriaren kanpoaldean utzitako lurrak berreskuratu dituena modu ekologikoan landatzeko, gizarte bazterketako arriskuan dauden pertsonei lana ematen dien bitartean. Proiektu desberdinak, herrialde eta sektore desberdinetan, baina logika berari jarraituz: errentagarritasuna ez ezik, dirua pertsonen eta lurraldearen zerbitzura jartzen duen finantzaketa.
Beste eredu bati eustea, erraztasunak ematen ez dituen merkatu batean
Ez da bide erraza. Irizpide etikoen arabera jarduteak esan nahi du gure inpaktu-iragazkia gainditzen ez duten operazio errentagarriei uko egitea, eta muga horiek betetzen ez dituzten erakundeekin lehiatzea. Goranzko interes-tasen eta banku-kontzentrazioranzko etengabeko presioaren testuinguruan, tamaina ertain, kooperatibo eta gardeneko banka bati eusteak sektorearen logikak berez saritzen ez duen eredu bat aktiboki defendatzea eskatzen du.
Finantzetan lan egitea, pertsonak kontuan hartuta
Bankuko bezeroarentzako arretaren arloan lan egiten dut, eta zalantzak, arazo teknikoak eta informazio beharrak argitzen ditut. Operazio bakoitzaren atzean pertsonak daude, eta benetako beharrei erantzuten saiatzen dira. Horrek lana nola hartzen duzun aldatzen du.
Gure gobernantzak logika hori indartzen du: kooperatiba gisa, bazkideok, gure dirua gordailatzeaz gain, entitatearen norabideari buruzko erabakietan parte hartzen dugu. Bazkide bat, boto bat; emandako kapitala edozein dela ere. Batzarretan parte hartzen dut urtero, balantzeak eta bankuaren norabidea markatuko duten erabakiak bozkatzeko.
Hazten ari den alternatiba
Bost urte hauetan, gure kapital soziala 100 milioi eurotik gorakoa izan da, eta kudeatutako aurrezkia 2.800 milioira iritsi da.
Lehen banku etiko bat aukeratzea erabaki sinboliko bat zela iruditzen zitzaidan, zerbait marjinala. Egun, berriz, argi ikusten dut gure diruaren eragina garrantzitsua dela.
Aurrezkia non gordailutzen den aukeratzeak ez du berez finantza-sistema aldatzen, baina eraiki nahi dugun ekonomian parte hartzeko modu bat ere bada. Banku alternatibo bat baino gehiago, finantzek noren alde egiten duten ere aztertu dezaketela erabaki duten pertsonen mugimendu zabalago baten parte gisa finkatu da Fiare. Eta aukera horrek merezi du goizero banku batera lan egitera joateko jaikitzea.
Historia hau REAS Red de Redes Historia de ESSperanza kanpainaren parte da. Proiektu horrek ekonomia sozial eta solidarioaren ekimen aitzindariak biltzen ditu, ekonomia egiteko beste modu bat posible dela eta abian dagoela erakusteko.