Hay lugares nos que as oportunidades non se agardan; constrúense. Nun mundo que a miúdo camiña demasiado rápido e deixa nos marxes a quen máis axuda precisa, Peñascal Kooperatiba leva catro décadas demostrando que o futuro duna persoa non está escrito polas súas circunstancias pasadas, senón polo acompañamento que recibe no presente. Co impulso do financiamento de Fiare Banca Etica, esta cooperativa de iniciativa social sen ánimo de lucro transforma a vida de preto de 4.000 persoas cada ano, converténdose nun faro de dignidade e esperanza en Bizkaia.
O que comezou hai 40 anos dando resposta a mozos e mozas da comunidade con déficits formativos foi evolucionando ao ritmo das realidades do territorio. Hoxe, a entidade atende a un perfil profundamente diverso, onde conviven mozos autóctonos con persoas migradas que chegan tras itinerarios cheos de incerteza. Polo demais, o corazón do proxecto segue a ser o mesmo: non deixar a ninguén atrás.
Coidar o esencial: un refuxio para construír o futuro
Non se pode aprender un oficio co estómago baleiro nin se pode soñar co mañá sen saber onde se dormirá esta noite. Conscientes de que a formación carece de sentido se as necesidades básicas están desatendidas, Peñascal consolidou unha rede de intervención social que abraza a vida cotiá das persoas en situación de vulnerabilidade.
Desde residencias con atención as 24 horas para mozos que chegaron sós, ata pisos titorizados con presenza educativa onde se promove a autonomía e a convivencia, Peñascal non ofrece un simple teito: ofrece a seguridade de estar acompañado/a. Nun contexto de crise habitacional, o seu equipo de educadores e educadoras sociais convértese en trincheira cotiá, xestionando a manutención, a tramitación documental e o amparo necesario para que cada rapaz e rapaza volva sentirse unha persoa de pleno dereito.
Oficios que transforman vidas
O eixe transformador da cooperativa reside na súa revolucionaria forma de entender a educación. En Peñascal rómpese coa frustración da aula tradicional —aquela de encerado, libro e exame abstracto— para dar paso á creatividade do taller.
Desde os 14 anos, a través de programas de aula complementaria e formación profesional adaptada, a mocidade descobre as súas aptitudes facendo. É a pedagoxía do descubrimento, onde a aprendizaxe abarca diversos sectores tradicionais con alta demanda laboral. O alumnado adéntrase no mundo da hostalaría e a alimentación aprendendo cociña, pastelaría ou charcutaría; cualifícase en climatización e electricidade abordando a fontanaría, o aire condicionado ou a electrónica; ou traballa a madeira creando mobiliario e estruturas. Así mesmo, desenvolven competencias en confección téxtil e comercio adaptadas ás novas dinámicas do sector, e adquiren destrezas fundamentais en metal e mecanizado mediante a soldadura e a caldeiraría, ás que se suman ademais innovadoras apostas formativas en informática e programación.
Ao entrar no taller, o desánimo transfórmase en orgullo. Ver o resultado do traballo propio non só otorga cualificacións técnicas nun mercado laboral con falta de profesionais; reconstrúe a autoestima. Os itinerarios personalizados acompañan a cada persoa o tempo que sexa necesario —pasando por Formación para o Emprego, Graos Básicos, Medios e Superiores con prácticas en empresas—, creando un trampolín sólido cara a un emprego estable e integrador.
Construír futuro: finanzas éticas como motor de inclusión social
Proxectos desta escala humana e social son máis sustentables cando existen alianzas cos mesmos valores de xustiza e solidariedade. En Fiare Banca Etica cremos que a economía non ten por que medirse só en rendementos financeiros, senón no impacto positivo directo sobre a vida humana. O diñeiro da banca ética tradúcese aquí en ferramentas nun taller, en pratos quentes, en chaves dunha vivenda titorizada e en contratos de traballo.
Santi Membibre, membro do Equipo de Dirección da cooperativa, reflicte nas súas palabras a proximidade e a esixencia desta labor. Tras 40 anos, Peñascal Kooperatiba non é só unha institución social; é unha rede viva de oportunidades e portas sempre abertas. É a constatación diaria de que cando se ofrece afecto, abrigo, un oficio e dignidade, as persoas non só saen adiante: transforman a súa vida e constrúen unha sociedade máis xusta para todos/as.
